Home Cover Story 7 แนวโน้มวิถีปกติใหม่ ธุรกิจการบินหลังยุคโควิด-19

7 แนวโน้มวิถีปกติใหม่ ธุรกิจการบินหลังยุคโควิด-19

การปรับโครงสร้างของการบินไทยครั้งใหญ่กำลังจะเกิดขึ้น ซึ่งเช่นเดียวกับหลายสายการบินที่ได้รับผลกระทบจากโควิด-19 บางคนคาดหวังแค่การปรับเปลี่ยนองค์กร แต่ที่การบินไทยกำลังจะเผชิญหลังจากนี้เป็นมากกว่าแค่ปรับองค์กรใหม่

- Advertisement -

หากต้องการคาดการณ์อนาคตของการบินไทยจะเป็นอย่างไร ต้องไปดูทิศทางของธุรกิจการบินโลกว่าได้รับผลกระทบและมีการปรับตัวอย่างไร รวมทั้งคาดการณ์ว่ากำลังจะเกิดขึ้นหลังยุคโควิด-19

ดร.กฤษฎา เสกตระกูล รองผู้จัดการ หัวหน้าสายงานพัฒนาความยั่งยืนตลาดทุน ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย(ตลท.) ได้สรุปจากบทความเกี่ยวกับ ผลกระทบของโควิด-19  ที่มีต่ออุตสาหกรรมสายการบิน (Airline Industry) หรืออุตสาหกรรมการเดินทางทางอากาศ (Aviation Sector) ดังนี้

ประเทศต่างๆ พากันปิดน่านฟ้า มีการควบคุมการเดินทางทางอากาศจนถึงขั้นการสั่งสายการบินต่างๆ หยุดบิน หรือจำเป็นต้องหยุดบินเพราะไม่คุ้มกับค่าใช้จ่าย ธุรกิจการบินต้องปรับตัวอย่างมาก แม้เมื่อมีการผ่อนคลายแล้วก็ยังมีผลกระทบต่อรูปแบบการเดินทาง ในอนาคตการเดินทางลักษณะนี้ในขณะที่ยังไม่มีวัคซีนหรือยารักษา  Covid-19  สภาพ New Normal ของการเดินทางจะทำให้ธุรกิจสายการบินต้องปรับตัวต่างไปจากเดิมอย่างมาก

บทความ “Covid-19 : 7 specific impacts on the future of the aviation sector” โดย Lorene Fauvelle ใน intotheminds.com เมื่อ 13 เมษายน 2563 สรุปประเด็นสำคัญของผลกระทบเพื่อนำไปสู่การปรับตัวไว้ 7 เรื่องดังนี้

1. การควบรวมกิจการสายการบินจะมีมากขึ้น (Massive consolidation)

การลดการเดินทางแบบฉับพลันทันทีและเหตุการณ์ดังกล่าวนี้ดำรงอยู่เป็นเวลานาน เป็น “Shock” ครั้งสำคัญที่อุตสาหกรรมการบินไม่เคยพบมาก่อน ส่งผลที่รุนแรงทางลบต่อรายได้ ผลกำไร และสถานะการเงินของสายการบินต่างๆ เนื่องจากธุรกิจการบินเป็นธุรกิจที่มีการลงทุนสูง ในขณะที่การแข่งขันที่รุนแรงที่ผ่านมาทำให้มีกำไร หรือ “Margin” ต่ำ สายการบินใดที่แต่เดิมมีสภาพที่ง่อนแง่นอยู่แล้ว ในรอบนี้มีการคาดการณ์ว่าจะได้เห็นธุรกิจการบินต้องล้มละลายไปอีกจำนวนมาก และจะมีการปรับตัวโดยการกดดันจากเจ้าหนี้อย่างมาก เนื่องจากกลัวจะเป็นหนี้เสียก้อนใหญ่ และไม่อยากให้ล้มไปเพราะอย่างไรเสีย การมีสายการบินยังคงมีความจำเป็นต่อการเดินทางภายในและระหว่างประเทศ แต่ก็จะต้องมีการบังคับให้ลดขนาดกิจการเดิมลงมาแบบรุนแรงเพื่อลดค่าใช้จ่ายและสนับสนุนให้ควบรวมกิจการเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ หากในแต่ละประเทศมีสายการบินในจำนวนที่มากเกินไป

2. ความต้องการการเดินทางที่มีแนวโน้มที่ลดลง (Low demand)

ระหว่างที่ยังต้องอยู่กับ Covid-19 ผู้โดยสารจะมีการปรับพฤติกรรมการเดินทาง (Modify their behaviour) โดยลดความถี่ในการเดินทางเพื่อลดความเสี่ยง ซึ่งจะกระทบโดยตรงต่อยอดขายของสายการบิน อีกทั้งจำนวนที่นั่งของเครื่องบินก็จะต้องลดลงเพื่อรักษาระยะห่างทางสังคมตามข้อกำหนดซึ่งกระทบทางลบต่อรายได้ แนวทางการรักษารายได้ของสายการบิน อาจเลือกใช้การขึ้นค่าโดยสาร แต่ก็จะส่งผลให้ลูกค้าลดการเดินทางโดยไม่จำเป็น ธุรกิจสายการบินจึงต้องปรับตัวอย่างมากในการสร้างสมดุลจากรายได้ที่อาจเติบโตได้ยาก กับต้นทุนที่สูงและต้องบริหารจัดการเพื่อให้อยู่รอด

3. การดูแลความปลอดภัยทางด้านสุขภาพของผู้โดยสารจะมีมากขึ้น (Enhanced security measures)

ในระยะต่อไปจะกลายเป็นความปกติใหม่ที่ก่อนบิน ระหว่างบิน และถึงจุดหมายปลายทางจะมีมาตรการเข้มข้นในการตรวจอุณหภูมิ การสวมหน้ากากอนามัยหรือหน้ากากผ้า การเตรียมจุดแอลกอฮอล์ให้ล้างมืออยู่ในบริเวณท่าอากาศยานและบนเครื่องบิน ซึ่งทำให้ต้องเพิ่มระบบหรือกระบวนการในการทำงาน และมีต้นทุนทั้งเรื่องเวลา และค่าใช้จ่ายเกิดขึ้น อาจเกิด Applications ใหม่ๆ ที่ใช้ตรวจสอบ ติดตามผู้โดยสาร เพราะหากมีการแพร่เชื้อจะได้สามารถติดตามแก้ไขการระบาดได้ทันที

4. การเพิ่มความสำคัญของท่าอากาศยานที่เป็นศูนย์กลาง (Strengthening the role of hubs)

ในยุคที่ผ่านมา เมืองต่างๆ ไม่ว่าเล็กหรือใหญ่พยายามจัดให้มีสนามบินที่เมืองของตน เพื่ออำนวยความสะดวกในการเดินทางของประชาชน แต่ในระยะต่อไป หากความถี่ในการเดินทางลดลง สนามบินของเมืองเล็กจะลดบทบาทลง ส่วนสนามบินเมืองใหญ่ที่เป็น “Hub” จะได้รับความสำคัญมากขึ้นในการเป็นศูนย์กลางเชื่อมต่อโดยรถยนต์ หรือรถไฟความเร็วสูงไปยังเมืองอื่นๆ และการบินไปยัง Hub ยังคุ้มค่ากว่าเพราะมี Aircraft load factor ที่สูงกว่า อย่างไรก็ดีท่าอากาศยานเหล่านี้ก็จะต้องเตรียมรองรับผู้โดยสารที่จะต้องใช้เวลามากขึ้นในการตรวจ และพิ้นที่ที่ต้องนั่งห่างๆ กัน อาจเป็นโอกาสในการขยายธุรกิจเกี่ยวกับ VIP Lounge หรือกลุ่มลูกค้าเป้าหมายชั้นธุรกิจได้มากขึ้น

5. การขยายตัวของรายได้จากบริการรูปแบบใหม่ๆ (New fee-based services)

มีตัวอย่างของ Low-cost airline เช่น Ryanair ที่พยายามปรับตัวจากเหตุการณ์วิกฤติ Covid-19 โดยคิดค้นนวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้ผู้โดยสารระหว่างเดินทาง เช่น การจำหน่ายหน้ากากอนามัยให้ลูกค้าหากลูกค้าลืมนำมา เพราะเป็นข้อกำหนดที่ผู้โดยสารทุกคนต้องสวมหน้ากาก หรือการนำเสนอสินค้าที่ลูกค้าจำเป็นต้องใช้ เช่น ถุงมือ เจลแอลกอฮอล์ฆ่าเชื้อ 

และอุปกรณ์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้องที่ช่วยให้เกิดความปลอดภัยทางสุขภาพ เป็นต้น ซึ่งอาจกลายเป็นรายได้บริการในรูปแบบอื่นๆ นอกเหนือจากรายได้ ค่าโดยสาร

6. การหมดยุคของเครื่องบินโดยสารขนาดยักษ์ (The end of giant planes) มีข่าวว่า Lufthansa กำลังจะเอาเครื่องบิน Airbus A380S จำนวน 6 ลำ ออกจากฝูงบิน ซึ่งเป็นแนวโน้มหนึ่งที่สายการบินต่างๆ จะใช้เครื่องบินขนาดยักษ์ลดลง เนื่องจากจำนวนผู้โดยสารที่อาจลดลงแต่ขณะที่ต้นทุนการบินของเครื่องบินขนาดยักษ์อาจอยู่ใน

ระดับสูง จึงไม่สามารถทำกำไรให้คุ้มค่าได้ สายการบินต่างๆ จะพยายามปรับหรือแม้แต่การสั่งเครื่องบินในอนาคตจะต้องคำนวณจำนวนที่นั่งที่มีขนาดเหมาะสมภายใต้ยุค Social distancing แบบนี้

7. การหมดยุคของที่นั่งชั้นหนึ่ง (The end of 1st class)

ที่ผ่านมา แม้ว่าการมีที่นั่งโดยสารชั้นที่ 1 จะเป็นการแบ่งกลุ่มลูกค้าที่ทำให้สายการบินต่างๆ ได้รายได้จากกลุ่มนี้ เพราะค่าโดยสารที่แพง มีบริการดูแลที่ดีเยี่ยม แต่ก็ต้องใช้พื้นที่บริการค่อนข้างมาก ในอนาคตภายใต้ Covid-19 การจัดแบ่งพื้นที่อาจเปลี่ยนไป เพื่อคำนวณให้ได้ Load factor ที่ดีที่สุด คุ้มค่าที่สุด อาจมีแนวโน้มที่จะเปลี่ยนแปลงโดยยุติการจัดพื้นที่แบบดั้งเดิม เช่น ชั้นหนึ่ง ชั้นธุรกิจ และชั้นประหยัด ที่ใช้กันมายาวนาน เป็นรูปแบบอื่นได้

บทความนี้ ออกมาในจังหวะที่ข่าวการฟื้นฟูสายการบินแห่งชาติของเรา “การบินไทย” กำลัง Hot พอดี และในขณะที่สายการบินอื่นๆ ของไทยกำลังเผชิญความยากลำบากกันอยู่ ก็ขอเป็นกำลังใจให้ธุรกิจสายการบินทุกแห่งก้าวผ่านช่วงเวลานี้ไปได้  

อย่างไรก็ตาม “การเดินทางทางอากาศ” ถือเป็นความจำเป็นพื้นฐานในยุคปัจจุบันไปแล้ว การปรับตัวในครั้งนี้ก็ขอให้เกิดสภาพ Win-Win แก่ทุกฝ่ายบน New normal ของอุตสาหกรรมการบินต่อไป

ดร.กฤษฎา เสกตระกูล รองผู้จัดการ หัวหน้าสายงานพัฒนาความยั่งยืนตลาดทุน ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

Business Todayhttps://businesstoday.co
Supporting Thailand's business communities./ FB Page: Business Today Thai/ Social: Business Today Thai (สำหรับ Twitter, YouTube, Telegram)/ LINE: @Business today/ เว็บที่เกี่ยวข้อง: Thailand Today: www.thailandtoday.co/ FB: Thailantoday.co (English)/ Thailand Today News: www.thailandtoday.news/ FB: Thailandtoday.news (Mandarin Chinese)

Latest

7 แนวโน้มวิถีปกติใหม่ ธุรกิจการบินหลังยุคโควิด-19

การปรับโครงสร้างของการบินไทยครั้งใหญ่กำลังจะเกิดขึ้น ซึ่งเช่นเดียวกับหลายสายการบินที่ได้รับผลกระทบจากโควิด-19 บางคนคาดหวังแค่การปรับเปลี่ยนองค์กร แต่ที่การบินไทยกำลังจะเผชิญหลังจากนี้เป็นมากกว่าแค่ปรับองค์กรใหม่ หากต้องการคาดการณ์อนาคตของการบินไทยจะเป็นอย่างไร ต้องไปดูทิศทางของธุรกิจการบินโลกว่าได้รับผลกระทบและมีการปรับตัวอย่างไร รวมทั้งคาดการณ์ว่ากำลังจะเกิดขึ้นหลังยุคโควิด-19 ดร.กฤษฎา เสกตระกูล รองผู้จัดการ หัวหน้าสายงานพัฒนาความยั่งยืนตลาดทุน ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย(ตลท.) ได้สรุปจากบทความเกี่ยวกับ ผลกระทบของโควิด-19  ที่มีต่ออุตสาหกรรมสายการบิน (Airline Industry) หรืออุตสาหกรรมการเดินทางทางอากาศ...

ติดตามข่าวสารอัพเดททันใจจาก Businesstoday ได้โดยกรอกอีเมลด้านล่าง

หุ้นเอเชียบวกตามดาวโจนส์จากความหวัง มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจ ‘สหรัฐ-จีน’

ตลาดหุ้นนิวยอร์กปรับเพิ่มขึ้น จากนักลงทุนคาดว่าการฟื้นตัวทางเศรษฐกิจจากการปลดล็อกดาวน์มาตรการควบคุมการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19) และมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจจากธนาคารสหรัฐ(เฟด) ดาวโจนส์ เพิ่มขึ้น 369.04 จุด หรือ 1.52% มาอยู่ที่ 24,575.9 จุด ดัชนี S&P 500 เพิ่มขึ้น 48.67...

นักเรียน เอเอฟเอส อาร์เจนตินา-อุรุกวัย เดินทางถึงไทยแล้ว

นายสนั่น อังอุบลกุล ประธานกรรมการมูลนิธิการศึกษาและวัฒนธรรมสัมพันธ์ไทย-นานาชาติ (เอเอฟเอส ประเทศไทย) เปิดเผยว่า นักเรียนแลกเปลี่ยน เอเอฟเอส ได้เดินทางกลับจากประเทศ อาร์เจนตินา และ ประเทศ อุรุกวัย เมื่อวันที่ 18 พ.ค. 2563 ด้วยเที่ยวบินพิเศษเที่ยวบินที่ LA7966 และได้เดินทางถึงประเทศไทยด้วยเที่ยวบินพิเศษเที่ยวบินที่ KL875 เมื่อเวลา 09.30น. วันที่...

บัวหลวงปิดดิวซื้อ ‘ธนาคารเพอร์มาตา’ มูลค่า 7.37 หมื่นล้านบาท

ธนาคารกรุงเทพ โอนชำระค่าหุ้นร้อยละ 89.12 ในธนาคารพีที เพอร์มาตา ทีบีเค (เพอร์มาตา) เป็นเงิน แบงก์กรุงเทพ ล้านบาท ให้กับ พีที แอสทรา อินเตอร์เนชั่นแนล ทีบีเค และธนาคารสแตนดาร์ดชาร์เตอร์ด เสร็จสมบูรณ์ นายชาติศิริ โสภณพนิช กรรมการผู้จัดการใหญ่ ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ธนาคารกรุงเทพได้โอนชำระค่าหลักทรัพย์ธนาคารพีที...

Related News

ทริสเรตติ้ง หั่นเครดิตการบินไทย ชี้เป็นไปได้ปรับลงสู่ ‘Default’

'ทริสเรตติ้ง' ลดเครดิตการบินไทยทันทีหลังจากครม.เห็นชอบให้ยื่นขอฟื้นฟูต่อศาลล้มละลายกลาง แนวโน้มเป็น "ลบ" และมีความเป็นไปได้ลดลงสู่ระดับ D หรือ Default บริษัท ทริสเรทติ้ง จำกัด ระบุว่าลดอันดับเครดิตองค์กรและหุ้นกู้ไม่ด้อยสิทธิ ไม่มีหลักประกันของ บมจ. การบินไทย (THAI) เป็นระดับ “C”...

เปิด ’10 ขั้นตอน’ ฟื้นฟูการบินไทยภายใ้ต้ พ.ร.บ.ล้มละลาย จะเกิดอะไรขึ้นนับจากวันนี้

เปิดไทม์ไลน์การบินไทย "พ้นสภาพรัฐวิสาหกิจ" คมนาคมเตรียมลดสัดส่วนถือหุ้นภาครัฐต่ำกว่า 50% ก่อนเข้ากระบวนการฟื้นฟู นายศักดิ์สยาม ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม กล่าวว่า กระทรวงคมนาคม เห็นว่าแนวทางการแก้ไขปัญหา ของ บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) โดยเข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูภายใต้คำสั่งศาลทันทีเป็นแนวทางที่ดีที่สุด โดยพิจารณาถึงประโยชน์ที่ บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) จะได้รับ หาก บริษัท...

นายกฯ ขออนุญาตคนไทยนำ ‘การบินไทย’ เข้ากระบวนการฟื้นฟูของศาล

พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม เปิดเผยภายหลังการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) วันที่ 19 พ.ค. 2563 ว่า ขอแจ้งให้ทราบการตัดสินใจในเรื่องของ การบินไทย ซึ่งเป็นการตัดสินใจที่ยากลำบาก แต่ก็เป็นการตัดสินใจที่ตนรู้ว่าจะช่วยรักษาผลประโยชน์ของประเทศชาติและประชาชนทุกคนได้อย่างไร ในส่วนของปัญหาเรื่องนี้ทุกคนทราบดีอยู่แล้วที่มีหนี้สินต่างๆมากพอสมควร ซึ่งก็มีอยู่ 3 ทางเลือกด้วยกัน คือ 1.การหาเงินให้การบินไทยดำเนินการต่อไป 2.ปล่อยให้เข้าสู่สถานการณ์ล้มละลาย 3.เข้าสู่กระบวนการฟื้นฟูของศาล ทั้งนี้ ที่ผ่านมาอาจจะมีปัญหาการฟื้นฟูไม่ได้มีประสิทธิภาพมากนัก เพราะมีข้อกฎหมายอยู่หลายประการ โดยเฉพาะอย่าง พ.ร.บ.แรงงาน และ...

ฟื้นฟู’การบินไทย’ภายใต้พ.ร.บ.ล้มละลาย อาจพ้นสภาพรัฐวิสาหกิจ

“อนุทิน”เลือกแก้ปัญหา“การบินไทย” ด้วยการปรับโครงสร้างหนี้ด้วยพ.ร.บ.ล้มละลาย แต่ไม่ใช่ปล่อยล้มละลาย ยังทำธุรกิจการบินได้ต่อ คาดหลังฟื้นฟูแล้ว อาจพ้นสภาพรัฐวิสาหกิจ นายอนุทิน ชาญวีรกูล รองนายกรัฐมนตรีและรมว.สาธารณสุข กล่าวว่าคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (คนร.) มีมติให้บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) พื้นฟูตามพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ล้มละลาย พ.ศ.2483...

ชงครม.พรุ่งนี้ ‘ฟื้นฟูกิจการ’ การบินไทย

หลังถกเถียงแนวทางแก้ปัญหาของบริษัทการบินไทย มานานนับเดือน ในวันนี้ได้ข้อยุติว่าจะดำเนินการ "ฟื้นฟู" แทน "ล้มละลาย" โดยจะเสนอคณะรัฐมนตรีในวันพรุ่งนี้ (19 พ.ค.) การประชุมคณะกรรมการนโยบายรัฐวิสาหกิจ (คนร.) ที่มีพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม เป็นประธานเพื่อพิจารณาแนวทางแก้ปัญหาการบินไทย ได้ข้อสรุปว่าจะเสนอให้ฟื้นฟูกิจการ ตามข้อเสนอร่วมกันทั้งของกระทรวงการคลังและกระทรวงคมนาคม